Emborios telt op dit moment misschien 27 permanente inwoners, maar de bezienswaardigheden rechtvaardigen de rit helemaal. Alles ligt op loopafstand van elkaar, en de combinatie van middeleeuws kasteel, Byzantijnse kerk, vulkanisch gas en calderauitzicht is elders op Nisyros eenvoudigweg niet te vinden.
Het Kasteel van Pantoniki
Boven het dorp, op het hoogste punt van de kraterrand, staan de restanten van het Kasteel van Pantoniki. De oorspronkelijke vesting is Byzantijns van oorsprong; de muren die je nu ziet zijn grotendeels gebouwd door de Ridders van Sint-Jan, die het eiland vanaf 1315 beheersten. Ze bouwden op het fundament van wat er al was — een strategie die je op de hele Dodecanese terugziet.
Het kasteel is niet spectaculair groot, maar de positie is onnavolgbaar. Vanaf de kasteelmuren kijk je tegelijkertijd de caldera in en uit over de Egeïsche Zee. Op een heldere dag is de Turkse kust te zien, en het eiland Kos tekent zich duidelijk af aan de horizon. Toegang is vrij; er is geen entreegeld en geen openingstijdenbord. Draag goed schoeisel, want het terrein is onverhard en het pad soms steil.
Kerk van Taxiarchis Michael
Binnen de kasteelmuren staat een kerkje dat de eeuwen aanzienlijk beter heeft overleefd dan de ommuring zelf: de kerk van de Taxiarchis Michael, de aartsengel Michaël. De kerk werd in de dertiende eeuw gebouwd — nog voor de Ridders de macht overnamen — en is beschermd monument. Het interieur is klein maar verzorgd: een handgesneden houten ikonostase en muurschilderingen die, ondanks slijtage van zeven eeuwen, nog steeds detail tonen.
De kerk is niet altijd toegankelijk; ze wordt hoofdzakelijk geopend bij kerkelijke feestdagen en op verzoek. Vraag in het dorp of aan de eigenaar van To Balconi of iemand de sleutel heeft — dat werkt doorgaans.
Tip: tijdstip bepaalt het uitzicht
Kom vroeg in de ochtend of tegen het einde van de middag. Overdag is het licht op de caldera hard en vlak; bij lage zon werpen de kraterwanden schaduwen die de diepte van de vulkaan pas echt duidelijk maken.
De vulkanische stoomgrot
Net voor de eerste huizen van Emborios, aan de rechterhand als je de weg omhoog rijdt, bevindt zich een kleine grot in de rotswand. Het is geen indrukwekkende spelonk maar eerder een spleet in de steen — en toch is het een van de meest directe manieren om de vulkanische energie van Nisyros te voelen. Warme, vochtige lucht stroomt continu naar buiten, rijkelijk beladen met zwaveldamp. Plaatselijk staat de grot bekend als een soort natuurlijk stoomsauna.
De grot is vrij toegankelijk en er wordt geen entreegeld gevraagd. Houd er rekening mee dat de lucht binnenkort bedompt is; mensen met hart- of longproblemen kunnen beter een meter buiten blijven staan. De temperatuur in de grot ligt doorgaans iets boven de dertig graden Celsius, het jaar rond.
De apiries: gas door de muren
Door de muren van een aantal verlaten huizen in het dorp sijpelt vulkanisch gas: de apiries. Het is een subtiel maar merkwaardig verschijnsel — je ziet het niet altijd, maar als de lucht er vlak boven de muur trilt of je een zwavelvleug ruikt, ben je er middenin. Het is een herinnering dat Emborios niet alleen op de vulkaan staat, maar ook letterlijk erboven.
Het caldera-uitzicht van het dorp zelf
Technisch gezien is het uitzicht geen "bezienswaardigheid" in de museumzin van het woord, maar het is wel de reden dat de meeste bezoekers speciaal naar Emborios rijden. Van de dorpsrand — en zeker van het terras van To Balconi — kijk je de Lakki-caldera recht in. De calderapvloer ligt zo'n 200 meter lager dan het dorp; de Stefanos-krater is het lichtgekleurd gebite in het midden. Omringd door zwart gesteente en grijze as is het een landschap dat je meer aan IJsland doet denken dan aan een Grieks eiland.
Wandelpad naar de Stefanos-krater
Vanuit Emborios loopt een gemarkeerd pad de caldera in richting de Stefanos-krater. De afstand is circa 4 kilometer; het eerste deel is smal en onverhard en daalt steil af langs de binnenwand. Plan anderhalf tot twee uur voor de heen-en-terugweg, plus tijd op de kraterbodem zelf. De kraterbodem kan in de zomer extreme temperaturen bereiken (boven de 45°C is geen uitzondering) — ga dan vroeg of laat op de dag en neem genoeg water mee. Stevige wandelschoenen zijn niet overbodig: het pad is rotsig en de as op de calderapvloer is los en heet ter plaatse van de fumarolen.