Wie Karystos alleen als doorrijpunt naar de stranden beschouwt, mist het interessantste van dit stuk Evia. De stad en haar omgeving hebben lagen: Venetiaanse verdediging, Byzantijnse ruïnes, Romeinse industriegeschiedenis en een prehistorisch raadsel dat archeologen nog steeds niet volledig hebben ontrafeld.
Bourtzi — de toren aan de haven
De Bourtzi-toren staat op een rots aan de oostkant van de stadsstrand, waar de haven begint. Het is een compacte Venetiaanse versterking, gebouwd in de dertiende of veertiende eeuw — de exacte datering varieert per bron — als controlepunt over de baai. De naam 'Bourtzi' komt van het Turkse woord voor fort en het type verdedigingswerk keert terug op diverse Griekse kustplaatsen (het bekendste staat in Nafplio).
Vanuit de promenade kun je de toren van dichtbij bekijken; trap op en er rondom lopen is grotendeels vrij toegankelijk. Het uitzicht op de haven, de aangemeerde vissersboten en de Ochi-berg op de achtergrond is het waard ook als er geen directe entree is. Het Archaeologisch Museum staat vlakbij, op loopafstand.
Castello Rosso — het rode kasteel
Landinwaarts, op een scherpe rotskam boven het dorp Myloi, liggen de ruïnes van Castello Rosso — het Rode Kasteel. De naam verwijst naar de roodachtige gloed die de bakstenen muren krijgen bij ondergaande zon. Het kasteel werd in de vroege dertiende eeuw gebouwd door een Venetiaanse baron op de fundamenten van een Byzantijnse versterking. Later namen de Ottomanen het over.
De route omhoog gaat door het dorp Myloi, dat zelf ook de moeite waard is: een oud watermolencomplexje (de naam betekent letterlijk 'molens'), kastanjebomen en een stille sfeer die je in de kustplaats niet vindt. Vanuit de ruïnes kijk je over Karystos, de baai en bij helder weer tot de contouren van Andros en Kea. De wandeling omhoog duurt 20 tot 30 minuten; goed schoeisel is verstandig want het pad is rotsig.
Praktisch
Castello Rosso is altijd vrij toegankelijk (geen kaartje, geen poort). Ga 's ochtends vroeg of laat in de middag — overdag staat de zon er hard op en biedt de kale rotskam geen schaduw. Myloi ligt circa 3 km van Karystos-centrum; met de auto ben je er in vijf minuten.
Drakenhuizen op de Ochi
Van de vijftien of meer Drakospitia (Drakenhuizen) op Evia is het exemplaar vlak bij de top van de Ochi-berg het meest indrukwekkend. Het zijn rechthoekige kamers opgebouwd uit enorme horizontale platen cipollino-marmer — sommige blokken wegen meer dan acht ton — zonder gebruik van mortel. De kap wordt gevormd door grote overhangende platen die op de zijwanden balanceren.
Wie ze bouwde en wanneer is onbekend. Hypothesen lopen uiteen van een pre-Griekse cultus via Fenicische zeelieden tot een zelfs vroegbronzen constructievorm. Dat de lokale bevolking ze 'Drakenhuizen' noemde zegt genoeg over de verbazing die ze al eeuwenlang opwekken.
De wandeling naar de top vanuit Karystos duurt circa 3 tot 3,5 uur en legt 1.100 hoogtemeters af — een serieuze tocht. Halverwege is er een berghut (EOS-refugio) waar je water en rust vindt. Neem voldoende water mee en start vroeg in de ochtend; het pad is gemarkeerd maar weinig verhard. Wie de top en de Drakospitia wil zien zonder de volledige klim kan ook met een auto de bergweg richting Platanistos rijden en een kortere route kiezen.
Antieke marmergroeven — Kylindri
Op de zuidelijke hellingen van de Ochi, tussen de dorpen Mekounida en Aetos, liggen de antieke groeven van het beroemde cipollino-marmer. Het is een witte steen met donkergroene golven, veroorzaakt door mica-insluitsels, en het heette in de Oudheid marmor carystium. Gedurende de eerste en tweede eeuw na Christus was het een van de meest gezochte bouwmaterialen van het Romeinse Rijk — zuilen ervan staan nog in de Hadrianusbibliotheek in Athene en in gebouwen in Rome.
Bij het gedeelte dat locals 'Kylindri' noemen liggen kolossale monolitische zuilen in het rotsenlandschap — sommige twaalf meter lang, halfbewerkt, nooit verzonden. De winning stopte in de derde eeuw na Christus. Sindsdien ligt alles stil. Een milde wandeling voert je erheen; de Karystion Hotel kan actuele route-informatie geven.
Archeologisch Museum van Karystos
In het centrum van de stad, vlak bij de Bourtzi, is het kleine maar degelijke Archeologisch Museum ondergebracht in het Giokaleio-gebouw. De collectie omvat beelden en inscripties uit de Karystia-regio, vondsten uit de Drakenhuizen van de Ochi en de Styra, en objecten die bij de marmergroeven zijn opgegraven. Voor wie de groeven en het landschap bezocht heeft, geeft het museum context.
Openingstijden en toegangsprijzen wijzigen jaarlijks; reken op de gebruikelijke Griekse museatarieven van €3–5. In het zomerseizoen zijn ze doorgaans open van 08:30 tot 15:30, gesloten op maandag. Controleer dit ter plaatse of bij het gemeentehuis ernaast.