Lefkes is compact — je loopt het in een halfuur door — maar elke meter telt. Het dorp biedt geen strand en geen havenpromenade, maar wel vier bezienswaardigheden die elk op hun eigen manier de geschiedenis van Paros tastbaar maken.
Agia Triada — kathedraal van Parisch marmer
De Kerk van de Heilige Drie-eenheid, gebouwd tussen 1830 en 1835, domineert het silhouet van Lefkes met haar twee elegante klokkentorens. Ze is de op één na grootste kerk van Paros, na de beroemde Ekatontapiliani in Parikia. Wat haar bijzonder maakt, is het bouwmateriaal: bijna alles is uitgevoerd in wit Parisch marmer, inclusief een deel in het zeldzame, licht doorschijnende type dat lychnis wordt genoemd. In de late middagzon lijkt de gevel te gloeien.
Binnenin hangen waardevolle Byzantijnse iconen, sommige gedateerd op de zestiende en zeventiende eeuw. De kerk is gewoonlijk overdag open voor bezoekers; een kleine bijdrage in het offerblok is gebruikelijk maar niet verplicht. Kleed je bedekt: schouders en knieën bedekt is de standaardverwachting in Griekse kerken.
Het Byzantijnse pad — kalderimi naar Prodromos
Net buiten het dorp begint een van de mooiste wandelingen van de Cycladen: het kalderimi, de geplaveide weg die Lefkes verbindt met het naburige dorp Prodromos. Het pad dateert uit de Byzantijnse periode — ruwweg het jaar 1000 — en is voor een groot deel nog intact. De stenen zijn Parisch marmer en gehouwen kalksteen, glad gesleten door eeuwen voetverkeer.
De route beslaat 3,5 kilometer en is licht dalend van west naar oost. De wandeling duurt anderhalf tot twee uur heen en terug, of je loopt door naar Prodromos en neemt daar de bus of taxi terug. Er is geen schaduw op het pad, dus ga vroeg in de ochtend of richting het einde van de middag — en neem water mee. Onderweg zijn er vergezichten over de heuvels richting zee en passeer je olijfgaarden en droge steenmuren.
Praktisch
Het begin van het Byzantijnse pad is aangegeven met een wegwijzer aan de oostkant van het dorp. Draag degelijke schoenen — de marmeren stenen kunnen glad zijn. Er is geen water- of schaduwpunt op de route.
De windmolens
Rondom Lefkes staan de witgekalkte windmolens die ooit het graan van de Pariaanse boeren maalden. Ze zijn langer in gebruik gebleven dan bijna overal elders in de Cycladen: de laatste molenaar van Paros, een zekere Artemis, runde zijn molen in Lefkes tot aan zijn dood in 1996. De meeste molens zijn nu vervallen of gerestaureerd als woning, maar hun ronde torens geven het landschap rondom het dorp een onmiskenbaar Cycladisch karakter. Vanuit de richting van het wandelpad heb je een mooie hoek om ze te fotograferen met het dorp op de achtergrond.
Folkloremuseum van de Cycladische Beschaving
Het kleine museum, beheerd door de plaatselijke culturele vereniging Yria, heeft een vaste collectie van dagelijkse gebruiksvoorwerpen uit de negentiende en vroeg-twintigste eeuw: weefgetouwen, keramiek, lantaarns, olijfpersgereedschap en borduurwerk. Het is geen internationaal topmuseum, maar voor wie wil begrijpen hoe het leven op Paros eruitzag vóór het massatoerisme, is het de moeite waard. Openingstijden zijn beperkt en seizoensgebonden — controleer ter plaatse of via het dorpscafé.
Door de steegjes
Los van deze vier punten loont het om gewoon te lopen. De voegangers-only kern van Lefkes heeft bochtige steegjes met blauwe deuren, bloemende oleanders en plotselinge uitzichten over de vallei. De Ramnos-straat is de hartader: hier zitten de taverna's, het café en de paar winkeltjes. Vroeg in de ochtend, als de dagtripbussen nog niet zijn gearriveerd, is het dorp bijna betoverend stil.