Bezienswaardigheden in Makrinitsa

Makrinitsa is klein genoeg om in één middag te doorkruisen, maar wie dat haastig doet, mist het meeste. De echte schatten liggen in de details: een naïef geschilderde moord op een kafeneio-muur, een fontein die al tweehonderd jaar water spuit, een kerkje dat kleiner is dan een flinke schuur maar rijker dan menig kathedraal.

Het centrale plein en de reuzenplataan

Het hart van Makrinitsa is het Plateia Ai Giannis — het plein van Agios Ioannis. Vanonder de schaduw van een eeuwenoude plataan die het hele plein overdekt, kijk je over de daken van Volos heen naar de Pagasetische Golf. Op heldere dagen zie je tot aan de Sporaden. Het is het soort uitzicht dat je even doet stilstaan, ook als je er voor de vierde keer staat.

Rondom het plein staan houten tafels en stoelen van verschillende kafeneions. Er is niets gelikt aan; de stoelen zijn niet bij elkaar passend, de koffie wordt gebracht door iemand die er al jarenlang werkt. Dat is precies de charme. Op zomerse middagen is het plein luidruchtig en vol; op een doordeweekse ochtend in mei hoor je alleen de plataan ruisen.

De marmerfonteijn 'Athanato Nero'

Aan de rand van het plein staat de bekendste fontein van het dorp: een marmeren constructie met vier uitgehakte leeuwenkoppen, gebouwd in 1809. De naam betekent 'onsterfelijk water' — en dat klopt bijna letterlijk, want de bron stroomt onophoudelijk. Het water komt rechtstreeks uit de berg en is koud en helder. Langs de kasseienpaden door het dorp vind je nog tientallen kleinere fonteintjes; Makrinitsa telt er officieel meer dan vijftig, de meeste uit de negentiende eeuw.

Kerk Agios Ioannis Prodromos

Direct aan het centrale plein staat de kerk van Johannes de Doper (Agios Ioannis Prodromos), gebouwd rond 1800. Het gebouw is opvallend klein — vrijwel in miniatuur ten opzichte van de klokketoren ernaast — en toont in een oogopslag de typische Pelionstijl: donker steen, kleine ramen, een overdekt portaal. Binnen hangen iconen en hangt een lichte wierookgeur. De kerk is vrijwel altijd open voor een kort bezoek.

Verderop in het dorp staat de kerk van de Heilige Maagd (Panagitsa, 1767) met fraaie binnenmuurschilderingen van volkskunstschilder Gianni Pagonis. Waard om even op te zoeken als je toch de stegen in duikt.

Het Theophilos-fresco in het kafeneio

De schilder Theophilos Hatzimihail (1870–1934) is de meest gevierde naïeve schilder van Griekenland. Hij zwierf arm door de Pelion en werkte voor kost en inwoning. In ruil schilderde hij muren vol met taferelen uit de Griekse mythologie en de Onafhankelijkheidsoorlog. Een van de bewaard gebleven werken hangt in het kafeneio van het voormalige Koukoutsika-café op het plein van Makrinitsa: een groot, levendig muurschildering van de dood van de kleftenanvoerder Katsantonis, weergegeven in een vlakke, expressieve stijl die onmiskenbaar Theophilos is.

Het fresco is de meest gefotografeerde plek van het dorp. Ga niet alleen voor de foto: kijk ook naar de kleuren — okerbruin, warmrood, een blauw dat aan Byzantijns email doet denken — en naar de ruimtelijke naïviteit waarmee Theophilos personages en paard op één vlak heeft samengeperst. Toegang doorgaans gratis; het is een werkend café.

Het Byzantijnse Museum (Oxeia Episkepsis)

In een modern gebouw vlakbij het plein is het Byzantijns Museum van Makrinitsa ondergebracht, officieel genaamd 'Oxeia Episkepsis'. De collectie bestaat uit Byzantijnse en post-Byzantijnse kerkschatten: iconen, heilige vaten, houtsnijwerk, banieren en gewaden. Bijzonder is een twaalfde-eeuwse marmeren reliëfvoorstelling van de Maagd Maria, waarnaar het museum vernoemd is. Ook zijn hier religieuze schilderingen van Theophilos te zien — een aanvulling op het fresco in het kafeneio.

Het museum organiseert soms tijdelijke tentoonstellingen en educatieve programma's. Raadpleeg voor actuele openingstijden de website of vraag lokaal; ze variëren per seizoen.

Het Volkskunstmuseum (Topali-landhuis)

Het Topali-archontikon is een authentiek bewaard gebleven herenhuis dat als volkskunstmuseum functioneert. Verspreid over drie verdiepingen zijn zo'n 1.500 objecten bijeengebracht: iconen, sieraden, klederdrachten, Ottomaanse bestuursformulieren, gereedschap, gemeentearchieven en stenen borstbeelden. Het geeft een concrete indruk van hoe een welgestelde Pelion-familie in de achttiende en negentiende eeuw leefde. Gesloten op maandag.

De archontika-herenhuizen

Door het hele dorp staan tientallen archontika verspreid. De bekendste zijn de Vasardani- en Gourgioti-huizen: vrijstaande torenshuizen met dikke stenen buitenmuren, rijkelijk bewerkte plafonds van kastanjehout van binnen en zware houten deuren met smeedijzeren beslag. Een deel is te bezichtigen als onderdeel van guesthouses. Ook als je niet overnacht, loon het om een paar buitenmuren van dichtbij te bekijken: de steenhouwtechniek is opmerkelijk verfijnd voor een bergdorp op deze schaal.