Astypalea heeft geen archeologisch museum van wereldfaam en geen marmeren tempelruïnes. Wat het heeft, is een van de best bewaarde kasteel-Chora-combinaties van het hele Egeis — en een paar verrassingen die je je vooraf niet voorstelde.
Het Querini-kasteel (Kastro)
Bovenaan de Chora, op de punt van de heuvelrug, staat het Venetiaanse kasteel dat de familie Querini in de dertiende eeuw bouwde als bescherming tegen de constante piratendreiging in de Egeïsche Zee. De donkere stenen contrasteren scherp met de witte huizen eronder — dat contrast is van veraf al zichtbaar en geeft de Chora haar onmiskenbare silhouet.
Vroeger woonden honderden eilandbewoners binnen de kasteelmuren voor extra veiligheid. Die bewoningspraktijk heeft geleid tot een uitzonderlijk dichte stapeling van kleine huisjes, smalle steegjes en trapjes die zich als concentrische ringen om de binnenste vesting wikkelen. Vandaag de dag zijn de meeste woningen in het kasteel verlaten, maar je kunt er vrij doorheen wandelen.
Binnen de eigenlijke kasteelomwalling staan twee kerken. Panagia Evangelistria (1853) is de grotere van de twee en herbergt een klein kerkelijk museum met iconen, wierookvaten en liturgisch textiel uit de achttiende en negentiende eeuw. Agios Georgios (1790), iets kleiner, heeft een hemelsblauw koepeltje dat op zonnige middagen glanst als geglazuurd porselein. Beide kerken zijn doorgaans overdag toegankelijk; vrije toegang, een kleine donatie wordt gewaardeerd.
Bezoektip kasteel
Klim vroeg in de ochtend of vlak voor zonsondergang. Op het warmste deel van de dag (12.00–16.00 uur) is de helling naar het kasteel moeilijk te doen zonder schaduw. Draag goed schoeisel — de kasseien zijn op plekken steil en ongelijk.
De acht windmolens
Halverwege de helling tussen de benedenstad Pera Gialos en het kasteel staan de acht windmolens van Astypalea op een rij — gebouwd in de achttiende en negentiende eeuw voor het malen van graan. Ze zijn onmiddellijk herkenbaar aan hun roodbruine conische daken, die hen onderscheiden van de kaalkwitte Cycladische exemplaren. De dakconstructie draaide mee met de wind om de zeilen optimaal te benutten.
Enkele molens zijn gerestaureerd en van buiten in goede staat. Van bovenaf — vlak voor het kasteel — heb je het klassieke uitzicht over de hele rij molens met de baai van Pera Gialos en de zee op de achtergrond. Dit is het beeld dat op vrijwel elke postkaart van Astypalea staat.
De Chora zelf
De Chora verdient een paar uur wandelen, zonder doel. De stegen zijn te smal voor auto's, sommige trapjes leiden nergens heen, en om elke hoek verschijnt een andere combinatie van wit kalk, bougainvillea en gebarsten tegels. De benedenstad Pera Gialos is de haven — het traditionele vissersdorp met de aanlegsteiger voor excursieboten, een handvol kafeneions en de meeste supermarktjes van het eiland. Tussen Pera Gialos en de Chora loopt een voetpad dat je gemakkelijk kunt lopen; het duurt ongeveer twintig minuten.
Steno — het smalste punt
Op het smalste deel van het eiland is Astypalea letterlijk zo smal dat je van de ene naar de andere kust kunt lopen in een paar minuten. Die strook heet Steno, wat gewoon "smal" betekent in het Grieks. Op het smalste punt zit ook het kleine gelijknamige strand — een beschutte baai met rustig water, geliefd bij zeilers die hier ankeren. De bijzondere ligging — water aan twee kanten van een landtong — is een van de meest markante geografische ervaringen van het eiland.
Drakospilia — de grot van de draak
Aan de zuidkust van de westelijke vleugel van het eiland ligt de Drakospilia, de "Drakengrot". De grot is alleen bereikbaar per boot — excursievaartuigen vertrekken in de zomer vanuit Pera Gialos. Binnenin bevindt zich een kleine kerk, de Panagia tou Thoma. Het zeegat naar de grot is laag; bij hoge golfslag gaat de excursie niet door. De combinatie van het smaragdgroene water bij de ingang en de koele, halfduistere ruimte erbinnen maakt de tocht de moeite waard.
Overige kerken en klooster
Buiten de kasteelmuren zijn er op het eiland nog diverse andere religieuze bouwwerken. Het klooster Flevoriotissa ligt op de westelijke heuvelrug en is te voet te bereiken. Het klooster Panagia Poulariani staat aan de oostelijke vleugel, nabij Maltezana. Beide kloosters zijn sober en niet toeristisch ingericht; bewoners benadrukken dat je gepaste kleding meeneemt (schouders en knieën bedekt) bij een bezoek.
Verder op Astypalea
- Stranden van Astypalea — Livadi, Tzanaki, Kaminakia en hoe je de afgelegen baaien bereikt
- Terug naar het overzicht van Astypalea