Astypalea ligt geografisch precies op de grens: het eiland behoort bestuurlijk tot de Dodekanesos, maar in architectuur, karakter en sfeer lijkt het veel meer op de Cycladen. Die dubbele identiteit maakt het bijzonder. De witte Chora die als een vesting op de heuvelrug troont, de in rijen opgestelde windmolens met hun roodbruine daken, het azuurblauwe water dat aan beide kanten van het smalle middenstuk Steno glanst — dit is het Griekenland van twintig jaar geleden, voor het grote toerisme.
Vorm en ligging
Vanuit de lucht heeft Astypalea de omtrek van een vlinder: twee ongelijke "vleugels" verbonden door het smalste punt van het eiland, Steno, dat op sommige plekken nauwelijks honderd meter breed is. De westelijke vleugel, met Chora en de haven Pera Gialos, is het dichtst bevolkt en het groenst. De oostelijke vleugel, met de vlakte van Maltezana (officieel Analipsi), is vlakker en ruwer. Samen beslaan ze ongeveer 97 km².
Het eiland telt iets meer dan 1300 inwoners en ligt zo'n 180 km van Piraeus. Die afstand maakt het relatief afgelegen — wat een groot deel van de aantrekkingskracht verklaart.
Chora en het Querini-kasteel
Het absolute hart van Astypalea is de Chora: een kleurexplosie van witte kubusvormige huisjes die als in een amfitheater oplopen naar het Venetiaanse Querini-kasteel. De Veneziaanse familie Querini nam het eiland over na de vierde kruistocht (1204) en bouwde de burcht als bescherming tegen piraten. Binnen de kasteelmuren staan twee kerken: de Panagia Evangelistria (1853) met een klein kerkelijk museum, en de oudere Agios Georgios (1790) met zijn kenmerkende blauwe koepel.
Net onder het kasteel staat de rij van acht windmolens — een van de meest gefotografeerde beelden van het eiland. De molens zijn gebouwd in de achttiende en negentiende eeuw en dienden voor het malen van graan. Opvallend: de daken zijn niet wit maar roodbruin, wat ze direct onderscheidt van Cycladische windmolens. Sommige zijn gerestaureerd; een paar verkeren nog in goede staat.
Het groene eiland-experiment
In 2021 sloten de Griekse staat en Volkswagen Group een unieke overeenkomst: Astypalea zou model staan voor duurzame eilandmobiliteit. Inmiddels zijn de meeste nieuw geregistreerde auto's op het eiland elektrisch. De gedeelde rijtdienst ASTYBUS — een on-demand elektrisch busje — vervangt de klassieke lijn en rijdt het hele jaar door. Het systeem heeft al meer dan 200.000 klantkilometers afgelegd. Tegen 2026 wil het project rond de 80 procent van de totale energievraag met lokale, hernieuwbare energie dekken, via een zonnepark van 3,5 megawatt gekoppeld aan batterijopslag. Dat het eiland daarin serieus wordt genomen, blijkt ook uit internationale media-aandacht: Astypalea wordt regelmatig opgevoerd als een van de meest veelbelovende klimaatproeftuinen van Europa.
Hoe je er komt
| Vliegtuig | Olympic Air verbindt Athene (ATH) met het kleine luchthaven van Astypalea (JTY), vluchttijd circa 55 minuten. In de zomer ook verbindingen via Kos en Rhodos. Buiten het hoogseizoen zijn vluchten beperkt. |
|---|---|
| Veerboot | Blue Star Ferries vaart vanuit Piraeus via Amorgos en andere eilanden naar Astypalea. De overvaart vanuit Piraeus duurt gemiddeld iets meer dan zeven uur, afhankelijk van de route en het schip. |
| Interne verplaatsing | Huur een scooter, quad of elektrische auto in Pera Gialos. De ASTYBUS verbindt Chora, Pera Gialos en Maltezana op verzoek. |
Beste reistijd
Juli en augustus zijn de drukste maanden — relatief druk naar Astypalea-maatstaven, want zelfs dan is het eiland nooit werkelijk vol. Juni en september zijn de ideale maanden: het water is warm genoeg, de temperaturen aangenaam (gemiddeld 25–28 °C), en de meeste taverna's en accommodaties zijn open terwijl de drukte uitblijft. In mei en oktober is het al rustig en kan het 's avonds fris zijn; de stranden buiten het hoofdseizoen zijn vrijwel verlaten.
Praktisch
Er zijn twee geldautomaten op het eiland (in Pera Gialos en Maltezana). Neem voldoende contant mee als je buiten het zomerseizoen reist. Benzinestation en supermarkt zitten in Pera Gialos.