Kasos ligt waar de Egeïsche Zee geleidelijk overgaat in de Middellandse Zee — tussen Karpathos en de oostpunt van Kreta — en is daarmee het meest zuidelijk gelegen eiland van de Dodekanesos. Met iets meer dan 1.200 inwoners en geen enkel all-inclusivehotel is het een van de weinige Griekse eilanden waarop massatoerisme nog geen voet heeft gezet.
Dat is niet per ongeluk. Kasos is moeilijk bereikbaar, heeft geen spectaculaire zandstranden op loopafstand, en biedt bezoekers vrijwel geen georganiseerde attracties. Wat het wél biedt: een vissershaventje dat eruitziet alsof het uit een schilderij van de negentiende eeuw is gestapt, bewoners die je met oprechte nieuwsgierigheid begroeten, lokale pasta's die je nergens anders proeft, en een zeevaardersverhaal dat van Kasos tot aan het Suezkanaal reikt.
Fry: het hart van het eiland
De hoofdplaats Fry (ook gespeld als Fri) telt zo'n 350 inwoners en is het bestuurlijke, sociale en culinaire middelpunt van Kasos. Het centrum van Fry is de Bouka, een klein pittoresk haventje dat ooit dienstdeed als vissers- en koopvaardijhaven. Tegenwoordig dobberen er kleurrijke vissersbootjes in het turkooizen water, omgeven door witte huizen met blauwe luiken en de markante kerk van Agios Spyridon met zijn klokketoren.
Rondom Bouka liggen de meeste tavernes, kafenia en het kleine café waar de lokale mannen de hele middag backgammon spelen. Er is een bescheiden archeologisch museum en een volkskundemuseum — beide klein, maar de verhalen die ze vertellen zijn groot. Het naburige dorp Agia Marina (444 inwoners) is technisch gezien het grootste dorp van het eiland; de smalle straatjes en de grot Ellinokamara vlakbij maken het de moeite waard.
Een eiland van kapiteins en kanaalgravers
In de achttiende en vroege negentiende eeuw waren de kapiteins van Kasos de gevreesde en gerespecteerde vaarders van de Levant. Op het hoogtepunt bezat het eiland een vloot van bijna honderd schepen en een bevolking van zevenduizend mensen — een getal dat vandaag de dag bijna onvoorstelbaar lijkt. De Kasioten voeren overal in het Oostelijke Middellandse Zeegebied, verhandelden goederen en namen deel aan de Griekse vrijheidsoorlog.
Dat laatste kostte het eiland bijna alles. In juni 1824 landden Egyptische troepen in opdracht van de Ottomaanse sultan op Kasos. Bij de aanval werden zo'n vijfhonderd mannen gedood en meer dan tweeduizend vrouwen en kinderen als slaaf weggevoerd. Het eiland werd volledig verbrand achtergelaten. De herdenking van dit bloedbad — lokaal de Olokautoma (holocaust) van Kasos genoemd — vindt elk jaar op 7 juni plaats en trekt Kasioten van over de hele wereld terug naar het eiland.
In de decennia daarna trokken veel overlevenden en hun nakomelingen naar Egypte, waar velen meewerkten aan de aanleg van het Suezkanaal (geopend in 1869). Kasos heeft verhoudingsgewijs meer mannen bijgedragen aan dat mega-project dan enig ander Grieks eiland. Die diaspora-geschiedenis leeft nog altijd voort in familienamen, foto's in tavernes en de trots waarmee ouderen erover vertellen.
De dorpen
Naast Fry en Agia Marina heeft Kasos nog drie kleine nederzettingen. Arvanitochori is sfeervol en authentiek; kafeneio I Maroukla is er de informele clubhuiskamer van het dorp. Poli, hoog op de helling, geeft een mooi uitzicht richting Fry en is het startpunt voor wandelaars richting het Agios Mammas-klooster. Panagia is een handvol huizen rondom een kerk, en voelt aan als een plek waar de twintigste eeuw slechts zijdelings is langsgetrokken.
Praktisch: hoe kom je op Kasos
| Vliegtuig | Vliegveld KSJ ontvangt kleine propellervliegtuigen. Olympic Air vliegt vanuit Karpathos en Rhodos; let op: stoelen zijn schaars en je zit letterlijk op drie centimeter van de vleugel. |
|---|---|
| Veerboot | Blue Star Ferries en de lokale Kasos Princess verbinden Kasos met Karpathos (circa 1 uur 15 min), Kreta/Sitia en Piraeus. Drie à vier verbindingen per week vanuit Karpathos; controleer actuele schema's op ferries.gr of ferryhopper.com. |
| Vanaf Karpathos | De populairste aanpak: vlieg naar luchthaven AOK op Karpathos en neem de volgende dag de veerboot naar Kasos. Geeft meteen twee eilanden. |
| Auto / scooter | Kleine verhuurbedrijven in Fry. Het eiland heeft een paar verharde wegen die de dorpen verbinden en de weg naar Helatros. Geen taxis. |
Beste reistijd
Mei en juni zijn ideaal: de meltemi (de sterke noordenwind) waait dan nog niet vol kracht, het is aangenaam warm (25–28 °C), en Kasos is niet overvol. Juli en augustus zijn de drukste maanden — druk betekent hier: soms vol pension, niet vol strand. Op 7 juni heerst een bijzondere sfeer tijdens de herdenkingsdag; op 15 augustus (Maria-tenhemelopneming) barst het grootste volksfeest van het jaar los met muziek, gratis eten en dans tot in de vroege ochtend. September en oktober zijn rustig en zacht.
Verwacht niet teveel
Kasos heeft geen nachtleven, geen watersporten op het strand, geen grote supermarkt en nauwelijks toeristische infrastructuur. Wifi is wisselvallig. Dat is precies de reden om te gaan — maar weet het van tevoren.