Kastellorizo is te klein voor drukte en te bijzonder om over het hoofd te zien. Op een eiland van nog geen drie vierkante kilometer liggen een middeleeuws kasteel, een Lycisch rotsgraf uit de vierde eeuw voor Christus, een klooster dat half in een grot is gebouwd en een zeegrot die concurreert met die van Capri. Dat alles in een dag te voet en per boot bereikbaar.
De Blauwe Grot — Parastá
De Parastá, of Blauwe Grot, ligt circa twintig minuten varen ten zuidoosten van de haven. De ingang is zo laag dat je plat in een kleine roeiboot moet gaan liggen; eenmaal binnen opent zich een ruimte met een plafond van vijftien tot dertig meter hoog. Overdag valt zonlicht onder water de grot in en kleurt alles een intense, elektrische blauwtint — een effect vergelijkbaar met de beroemde Blauwe Grot van Capri, maar hier zonder de touristenbussen.
Lokale schippers vertrekken dagelijks vanuit de haven zodra het weer het toelaat. De tocht duurt circa een uur en kost doorgaans €10–15 per persoon bij een kleine sloep; georganiseerde speedboot-tours vragen meer. Ga vroeg — bij lage stand van de zon is het blauwe effect het sterkst, en de grot raakt in het hoogseizoen snel vol met bootjes.
Praktisch
Meenemen: zwemspullen (zwemmen in de grot mag), droge doek, geen grote rugzak. De grot is niet toegankelijk bij hoge golven; vraag op de kade of de tocht doorgaat.
Castello Rosso — het rode kasteel
Het silhouet van Kastellorizo is onmiskenbaar door de rode rots aan de havenmond, bekroond door het Castello Rosso. De naam van het eiland zelf — Kastellorizo, "rood kasteel" in het Italiaans — is hieraan ontleend. De Johannieter ridders bouwden de huidige vesting in de veertiende eeuw op fundamenten die teruggaan tot de klassieke oudheid; het rode zandsteen geeft de ruïne haar warme kleur.
Vanuit het kasteel heb je een panoramisch uitzicht over de haven, de omliggende eilandjes en de Turkse kust vlak achter het water. Op heldere dagen zie je de straten van Kas liggen. Het voormalige Archaeologisch Museum was in de borstwering van het kasteel ondergebracht; controleer ter plaatse of het nog open is, want de openingstijden op dit kleine eiland zijn seizoensafhankelijk.
De Lycische rotsgraftombe
In de rotswand boven de haven, bereikbaar via een korte trap vanuit het dorp, bevindt zich een rotsgraf in Lycische stijl uit de vierde eeuw voor Christus. De Lyciërs woonden op het Turkse vasteland tegenover, en hun invloed reikte tot op dit eiland. Het graf — een rechthoekige nis gehakt in de kalkrots — is vrij toegankelijk en geeft een indruk van de antieke handelsbanden tussen dit eiland en de overkant van het smalle water. Je hebt er tien minuten voor nodig, maar de historische lading weegt zwaarder dan de afstand.
Agios Georgios tou Vounou
Het klooster van de heilige Georgios — "van de berg" — ligt boven het dorp en is deels in een natuurlijke grot uitgehakt. Een steile, ongemarkeerde pad voert er naartoe; reken op twintig tot dertig minuten klimmen. Binnen is het koel en stil: kaarsen branden bij een iconostase, het plafond is de naakte rots. Er zijn geen vaste openingstijden; het klooster wordt beheerd door een handvol monniken en is doorgaans overdag toegankelijk. Geklede kleding verplicht.
Het dorp als filmset — Mediterraneo (1991)
Wie door de haven loopt, herkent wellicht de straten uit de Italiaanse film Mediterraneo van Gabriele Salvatores, die in 1992 de Oscar voor Beste Buitenlandse Film won. Het verhaal van Italiaanse soldaten die hier strandden en uiteindelijk liever bleven dan terugkeerden, werd grotendeels in Megisti opgenomen. Regisseur Salvatores koos het eiland omdat het vrijwel onbewoond leek en de oorlogsschade nog zichtbaar was. De haven was in 1991 nauwelijks veranderd ten opzichte van de jaren veertig — en ook nu oogt hij nog herkenbaar filmisch.
Paleokastro en de omgeving van het vliegveld
Op de bergrug boven het vliegveld — Paleokastro, op circa 270 meter — liggen de resten van een ouder kasteel uit de Dorische periode. De wandeling duurt een goed uur. Bovenaan heb je het mooiste uitzicht over het hele eiland, de kustlijn en het water richting Turkije. Kapelannetjes uit 1858 staan er nog steeds; vrije toegang, geen voorzieningen.