Er zijn weinig plaatsen in Griekenland waar de geschiedenis zo zwaar weegt als in Mesolongi. Hier stierven in 1826 de verdedigers van de stad liever dan te capituleren — een moment dat de buitenwereld wakker schudde en de sympathie van heel Europa won voor de Griekse zaak. En hier overleed Lord Byron, de Engelse romanticus die zijn fortuin en uiteindelijk zijn leven gaf voor de Griekse onafhankelijkheid.
Een stad op het water
Mesolongi ligt aan de westelijke kust van het Griekse vasteland, vlak bij de monding van de rivieren Acheloos en Evinos. De stad kijkt uit over een uitgestrekte lagune — het Missolonghi-Aitoliko-lagunestelsel is het grootste van Griekenland en behoort tot de grootste van de hele Middellandse Zee. Zes afzonderlijke lagunes beslaan samen meer dan 15.000 hectare. Het water is er ondiep: gemiddeld 80 centimeter, op sommige plekken nog geen 10.
Dat ondiepe, zilte water heeft de stad eeuwenlang gevoed. Vissers bouwden hun pelades — houten huisjes op palen boven de lagune — al in de 16de eeuw, toen Mesolongi onder Venetiaans bewind stond. Bij Tourlida, een schiereiland aan het eind van een 5 kilometer lange weg door de lagune, staan ze er nog altijd. Sommige worden nu als zomerhuis gebruikt; de sfeer is er anders dan ergens anders in Griekenland.
Waarom "heilige stad"?
De officiële titel Iera Polis — Heilige Stad — verdiende Mesolongi door wat er in de nacht van 10 op 11 april 1826 gebeurde. Na een belegering van bijna een jaar, met weinig voedsel en geen uitzicht op ontzet, besloten de 9.000 overgebleven inwoners en verdedigers om massaal uit te breken. De meeste van hen stierven die nacht. De overlevenden werden gedeporteerd of gedood. Elke Palm Sunday herdenkt de stad deze Exodus, met een ceremoniële optocht door de Poort van de Uittocht — de stadspoort waardoorheen de wanhoopspoging werd ondernomen.
Lord Byron was in april 1824 al twee jaar dood tegen de tijd van de Exodus, maar zijn naam is onlosmakelijk met de stad verbonden. Hij was in januari 1824 per boot aangekomen om de Griekse vrijheidsstrijders te steunen, en overleed er drie maanden later aan een koorts die hij opliep in de lagune. Zijn lichaam werd naar Engeland verscheept; zijn hart bleef in Mesolongi.
Landschap en natuur
Wie de stad aan de landkant nadert, rijdt door een vlak, licht surrealistisch landschap van zoutpannen, visvivers en rietoevers. Zo'n 80 procent van het Griekse zeezout komt uit Mesolongi — de zoutproducent Kalas heeft hier zijn grootste installaties. Vanuit de weg naar Tourlida zie je de rood-witte basins van de White Saltworks aan de ene kant en de lagune met haar visvallen aan de andere kant.
In het najaar en de winter trekken flamingo's naar de ondiepten bij de zoutpannen, soms honderden tegelijk. Het Nationaal Park Mesolongi-Aitoliko telt meer dan 300 vogelsoorten. Zeearenden, reigers, aalscholvers en leplaarzen zijn er het hele jaar te zien.
Zwemmen in de lagune
De lagune zelf is een beschermd Natura 2000-gebied; zwemmen is er niet toegestaan. Er is ook geen echt open zeestrand bij Mesolongi — de stad ligt aan een lagune-uitloper, niet aan de open Ionische Zee. Wie wil zwemmen, rijdt naar de stranden bij Nafpaktos (een uur oostwaarts) of Patras.
Aitoliko
Op 10 kilometer van Mesolongi ligt Aitoliko, een stadje dat volledig op een eiland midden in de lagune staat. Twee stenen bruggen — de westelijke en oostelijke brug — verbinden het met de oever. Op rustige ochtenden weerkaatst het witte kerkje van Agios Nikolaos in het water alsof er twee steden zijn. Aitoliko wordt soms "het kleine Venetië van Griekenland" genoemd, al is dat meer sfeer dan architectuur: het zijn de stille steegjes, de boten voor de voordeur en het doorwaadbare water rondom dat de vergelijking oproepen.
Hoe kom je er
| Vanuit Athene | circa 242 km; 3 uur rijden via de E65 en de Rio-Antirio-brug |
|---|---|
| Vanuit Patras | circa 49 km; 45 minuten per auto of bus |
| Bus vanuit Athene | KTEL-bus richting Patras, dan overstap; totale reistijd circa 3,5 uur |
| Bus vanuit Patras | KTEL Aetolia-Acarnania, meerdere ritten per dag, ongeveer 5–8 euro |
| Rio-Antirio-brug | tolviaduct over de Golf van Korinthe, vanuit de Peloponnesos |
| Parkeren | vrij, langs de boulevard bij de haven |
Wanneer gaan
Mesolongi is het hele jaar door aangenaam. De zomers zijn warm (gemiddeld 27 °C) maar niet overweldigend — de wind van de lagune koelt af. De winters zijn mild (8–9 °C). De Exodus-herdenking op Palm Sunday (datum wisselt) is de meest indrukwekkende tijd om de stad te bezoeken: er is een plechtige optocht door de Poort van de Uittocht en de stad is vol emotie en geschiedenis. Ook de herfst is mooi vanwege de flamingo's op de zoutpannen.