Nafpaktos is geen doorsnee Griekse havenstad die je in anderhalf uur afrondelt. Het Venetiaanse kasteel alleen al vraagt een ochtend: vijf concentrische ommuurde terreinen, en de kasteelmuren die in twee banen afdalen naar de kade. Voeg daar het ronde haventje, het Cervantes-monument en de historische context van de Slag bij Lepanto aan toe, en je hebt een bestemming die meer geeft dan het op het eerste gezicht lijkt.
Het Venetiaanse kasteel
Bovenop de heuvel Rigani, op 250 meter hoogte, staat de burcht die de Venetianen in de vijftiende eeuw uitbouwden op Byzantijnse fundamenten. Het is een van de best bewaarde middeleeuwse forten van Griekenland — niet gerestaureerd tot op de draad, maar echt oud en loopbaar. De bovenste citadel kijkt uit over de Golf van Korinthe, de Rio-Antirrio-brug en, bij heldere hemel, de bergkammen van de Peloponnesos aan de overkant.
Wat het kasteel onderscheidt van de meeste Griekse burgten, zijn de kasteelmuren die van de top helemaal naar de haven dalen. Ze omhullen de stad als twee armen; langs de binnenmuur kun je klimmen en een route van circa 40 minuten lopen die begint bij de kade en eindigt bij de bovenste poort. Neem goed schoeisel mee en ga vroeg — de muren liggen ongearchiveerd in de zon en het is een klim van zeventien minuten vanuit het centrum.
Praktisch
Entree kasteel: circa €2. Openingstijden doorgaans 08:30–15:30, dinsdag gesloten. Wandeling via de kasteelmuren naar boven: gratis en altijd toegankelijk, maar zwaar bij middaghitte. Neem water mee.
Het ronde Venetiaanse haventje
Beneden, waar de kasteelmuren eindigen, begint het pronkstuk van Nafpaktos: het ronde haventje in hoefijzervorm. De opening naar de Golf van Korinthe is amper 35 meter breed en wordt bewaakt door twee ronde torens op de kadehoeken. Kleine bootjes liggen afgemeerd naast de kaai; de steegjes die eromheen kronkelen leiden naar terrassen, tavernes en koffietentjes die open zijn van vroeg in de ochtend tot lang na middernacht.
Dit is geen dood monument. Op zomerse avonden lopen families langs de kade, staan kinderen op de kaaimuur en zitten ouders met een frappé te kijken hoe de zon achter de westtoren zakt. De Venetianen bouwden deze haven in de vijftiende eeuw; de Ottomanen namen hem over in 1499, en later werd hij weer Grieks. Al die lagen zijn hier nog voelbaar.
Het Cervantes-monument en de Slag van Lepanto
Aan de westzijde van het haventje, in een klein park met marmerinscripties, staat het standbeeld van Miguel de Cervantes. De auteur van Don Quichot was hier in 1571 als zeeofficier en verloor bij de zeeslag het gebruik van zijn linkerarm. Later schreef hij dat de dag van de slag "de glorierijkste dag was die eeuwen hebben gezien". Het standbeeld toont hem als jongeman; de inscriptie noemt hem "soldaat, schrijversgenie, eer van de mensheid".
De Slag van Lepanto op 7 oktober 1571 was een confrontatie tussen de Holy League (een coalitie van Spanje, Venetië en de Pauselijke Staten) en de Ottomaanse vloot. De christelijke vloot versloeg de Ottomanen in de Golf van Patras, vlak buiten Nafpaktos. Het was de laatste grote zeeslag waarbij uitsluitend met galeien gevochten werd — meer dan 400 schepen en tienduizenden mannen. Elk jaar op de eerste zondag na 7 oktober herdenkt Nafpaktos die dag met een feestdag en optochten.
De middeleeuwse binnenstad
Achter de haven loopt een weefsel van smalle steegjes dat nog grotendeels intact is uit de Venetiaanse en Ottomaanse perioden. Er is een voormalige Ottomaanse moskee (Fethiye Tzami, gebouwd in 1499, niet altijd open voor bezoekers) en een handvol herenhuizen met houten balkons. Wandel zonder doel: de meeste aardige plekjes in dit deel van de stad zijn niet gesignaleerd.
De Rio-Antirrio-brug als uitje
Technisch gezien ligt de Rio-Antirrio-brug niet ín Nafpaktos maar 8 km verderop bij Antirrio, toch is ze overal zichtbaar vanuit de stad. De brug verbindt het vasteland met de Peloponnesos en werd in 2004 geopend, net voor de Olympische Spelen in Athene. Stap in de auto voor een snelle rit over en terug — het uitzicht halverwege de brug op de golf is de moeite waard.