Veria — in het Grieks Βέροια, ook wel Beroea of Veroia gespeld — ligt aan de westelijke rand van de vruchtbare vlakte van Imathia, tegen de hellingen van het Vermio-gebergte. De stad is misschien niet de eerste die bij Griekenland-reizigers opkomt, maar wie hier aankomt, ontdekt een middelgrote Griekse stad met een opvallend rijk verleden: meer dan veertig Byzantijnse kerken in het stadscentrum, een joodse wijk die eeuwen overleefde, de plek waar de apostel Paulus preekte, en op slechts twaalf kilometer afstand het UNESCO-erfgoedsite Vergina met de koninklijke grafkamers van Filips II van Macedonië.
Een stad met lagen
De oorsprong van Veria gaat terug tot ten minste de vijfde eeuw voor Christus. Het was een stad van het Macedonische koninkrijk, later een Romeinse stad (Beroea), en vervolgens een van de belangrijkste Byzantijnse centra van Noord-Griekenland. In die periode verrezen hier tientallen kerken, waarvan er een veertigtal bewaard is gebleven — een concentratie die elders in Griekenland nauwelijks te vinden is. Tijdens de Ottomaanse periode (1430–1912) werd een deel van de kerken omgebouwd tot moskee; de sporen hiervan zijn in de architectuur nog goed zichtbaar.
De stad heeft ook een rijke joodse geschiedenis. In de middeleeuwen en daarna leefde in de wijk Barbouta een Sefardische joodse gemeenschap. Veria staat in de volksmond bekend als het "Klein-Jeruzalem" van Noord-Griekenland. In de Tweede Wereldoorlog vertrokken of werden vrijwel alle joodse inwoners gedeporteerd. Wat rest is een stil kwartier met oude huizen, smalle straatjes en de synagoge uit 1850, de oudste van Noord-Griekenland.
Hoe kom je in Veria
| Vanuit Thessaloniki (trein) | Circa 1 uur; directe verbinding, meerdere ritten per dag. Kaartje ruwweg 4–7 euro. |
|---|---|
| Vanuit Thessaloniki (bus) | Circa 1,5 uur; KTEL-bus vertrekt ieder uur vanuit het busstation. |
| Met de auto | Via de A1/E75 of de parallelweg, afrit Veria-centrum. Parkeren in het centrum is relatief makkelijk. |
| Dichtstbijzijnde vliegveld | Thessaloniki Airport (SKG), circa 75 km. |
Wanneer ga je?
Veria is het hele jaar door aantrekkelijk, maar het meest bijzonder in het voorjaar: dan kleuren de perzikboomgaarden in de omringende vlakte roze en organiseert de stad het jaarlijkse Blossom Festival ter ere van de bloeiende perziken. De zomer is warm maar niet ondraaglijk heet, de herfst brengt zacht weer en in de winter liggen de skigebieden op de Vermio slechts een halfuur rijden.
Vanuit Veria is Vergina (Aigai) op slechts 12 kilometer. De koninklijke grafkamers en het goudschat van Filips II vormen een van de indrukwekkendste museumbezoeken van Griekenland. Reserveer zeker twee uur voor het museum en de site. Entree circa 20 euro (gereduceerd 10 euro); dinsdag pas open vanaf 12.00 uur.
Wat te doen in Veria
De drie peilers voor een bezoek zijn de Byzantijnse kerken in het centrum, de Barbouta-wijk met de synagoge, en een uitstapje naar Vergina. Daartussenin is de wandeling langs het Bema van Paulus de moeite waard — het openluchtmonument met mozaïeken markeert de plek waar de apostel in de eerste eeuw preekte. In het Byzantijns Museum, gevestigd in de oude Markos-molen aan de Thomaidoustraat, komen de iconen en fresco's van al die kerken samen in een samenhangend verhaal.
Lokaal karakter
Veria is geen toeristenstad; het is een gewone Griekse stad van zo'n 45.000 inwoners met eigen winkels, cafés en een levendige weekmarkt. De omgeving staat bekend om zijn perziken en kersen; in de zomer zijn die overal te koop. Lokale wijnmakers produceren witte en rode wijnen van inheemse druivenrassen, en tsipouro (de Griekse marc) is hier het volksdranksje bij uitstek.