De bezienswaardigheden van Anafi zijn weinig in aantal maar uitzonderlijk van karakter. Het eiland heeft geen musea, geen antieke theaters en geen toeristisch opgeknapte archeologie. Wat het heeft is een rots die je letterlijk van je sokken blaast, twee kloosters met een ongewone geschiedenis en een dorp dat zijn Cycladen-eigenheid nog niet aan massatoerisme heeft verloren.
De Kalamos-monoliet
De botanicus Joseph Pitton de Tournefort noemde de Kalamos in 1700 "een van de vreselijkste rotsen ter wereld" — het was een compliment. De monoliet domineert het oostelijke deel van het eiland: een vrijstaande, haast loodrecht oprijzende massa van zo'n 420 meter hoog en een van de grootse monolieten van de Middellandse Zee. Vergelijkingen met de Rots van Gibraltar zijn niet overdreven.
De rots is te voet bereikbaar via een gemarkeerd wandelpad vanuit Chora. De route voert eerst langs het klooster Zoodochos Pigi (zie hieronder) en klimt daarna steil omhoog naar de top, waar het kleine kerkje Panagia Kalamiotissa staat. Reken op twee tot tweeënhalf uur voor de volledige klim. Goed schoeisel en water zijn geen overbodige luxe; de zon heeft op dit kale terrein vrij spel.
Praktisch
Het wandelpad naar Kalamos start bij het klooster Zoodochos Pigi, ruwweg vier kilometer van Chora via het karrenpad naar het oosten. De klim naar de top is steil en onverhard. Vertrek vroeg in de ochtend, zeker in juli en augustus. Breng minstens twee liter water mee per persoon.
Panagia Kalamiotissa
Bovenop de Kalamos staat een klein witgekalkt kerkje, gewijd aan de Maagd Maria als Kalamiotissa. Het huidige gebouw is grotendeels herbouwd nadat een aardbeving in de jaren 1950 de originele constructie beschadigde. De plek is het hele jaar open, maar leeft echt op tijdens het feest op 7 en 8 september, de geboorte van de Moeder Gods. Dan maken gelovigen en toeristen gezamenlijk de klim, wordt er liturgie gehouden in het kleine kerkje en deelt iedereen maaltijden bij de kloostermuren. Het is een van de meest authentieke kerkelijke feesten in de Cycladen — geen toeristische productie, maar een echt eilandgebeuren.
Klooster Zoodochos Pigi
Halverwege het pad naar de Kalamos, op het meest oostelijke punt van het eiland, staat het klooster Zoodochos Pigi. De naam betekent zoveel als 'levengevend bronwater'. Wat het klooster bijzonder maakt is zijn locatie: het is gebouwd op en uit de muren van een antieke tempel gewijd aan Apollo Aigletes. Dat was een plaatselijk epitheton van Apollo, en de tempel was in de oudheid een van de belangrijkste heiligdommen van de zuidelijke Cycladen. Wie goed kijkt, ziet in de kloostermuren nog bouwblokken die duidelijk van een ouder, grof gehouwen werk afkomstig zijn. Delen van de tempelmuren zijn gewoon opnieuw gebruikt.
Het klooster is niet bewoond maar wordt onderhouden en staat open voor bezoekers. Kleed je gepast — schouders en knieën bedekt, zoals gebruikelijk bij Griekse religieuze plaatsen.
De Chora
Anafi's hoofddorp ligt op zo'n tweehonderd meter hoogte en is al goed te zien als je met de boot de haven van Agios Nikolaos binnenvaart. De witte kubushuizen zijn gegroepeerd rond de resten van een Venetiaans kastro — een burcht die de eilandbewoners in de middeleeuwen bescherming bood tegen piraten. Van de eigenlijke fortmuren is niet veel meer over, maar de locatie en de opeengestapelde bebouwing verraden de verdedigingsfunctie nog duidelijk.
De Chora is smal, steil en loopt door in een netwerk van steegjes waar je auto noch scooter kunt keren. Op het centrale plein staan een handvol cafés en taverna's. Vanaf de rand van het dorp kijk je naar het westen uit over de zee, en bij helder weer is de silhouet van Santorini zichtbaar. De Chora is ook de plek van de minuscule lokale winkelvoorzieningen: een paar mini-markets, een bakker en een apotheek.
Agios Nikolaos en de haven
De enige haven van het eiland is Agios Nikolaos, op de zuidkust. Er is een strandstrook vlak bij de aanlegsteiger (strand Klisidi, zie de strandenpagina), enkele pensions en een taverna of twee. Meer is er niet. De minibus naar Chora vertrekt aansluitend op boottijden; het pad omhoog te voet duurt twintig tot dertig minuten.