Kreta ligt aan het zuidelijkste punt van de Egeïsche wereld, groot genoeg om een land op zich te lijken: 260 kilometer lang, met een eigen dialect, eigen keuken en een geschiedenis die teruggaat tot 3000 voor Christus. Hier bloeide de Minoïsche beschaving — Europa's oudste hoogcultuur — lang voordat Athene of Sparta ook maar namen hadden.
Het eiland heeft twee gezichten. Het noorden is toegankelijk en toeristisch: internationale luchthavens in Heraklion en Chania, snelle wegen langs de kust, hotels in alle categorieën. Het zuiden is ruwer — steile ravijnen lopen recht in de Libische Zee, dorpjes zijn soms alleen per boot bereikbaar, en in juli hangt er een droge stilte die je nergens anders vindt.
Ligging en geografie
Kreta ligt op 99 kilometer van de Peloponnesos en op 315 kilometer van het Griekse vasteland. Het eiland is ingedeeld in vier regionale eenheden: Chania in het westen, Rethymno in het centrum-west, Heraklion in het centrum-oost en Lassithi in het oosten. De Witte Bergen (Lefka Ori) in het westen en het Ida-gebergte met de Psiloritis (2456 m, hoogste berg van Kreta) in het midden bepalen de ruggengraat van het eiland. Ze zorgen voor een duidelijke klimaatverdeling: het noorden is gematigder, het zuiden droger en warmer.
Hoe kom je op Kreta
Kreta heeft drie luchthavens. Heraklion (HER) is de drukste van Griekenland, op 4 kilometer van het stadscentrum. Vanuit Nederland vliegen Transavia, Corendon en TUI er direct naartoe in de zomer — vliegtijd circa 3,5 uur. Chania (CHQ) is compacter en handig als je het westen van het eiland wil verkennen. Sitia (JSH) in het uiterste oosten heeft alleen regionale verbindingen.
Wie de overtocht per veerboot wil maken, vertrekt vanuit Piraeus (Athene). Anek Lines en Minoan Lines varen dagelijks 's avonds richting Heraklion; de oversteek duurt ongeveer 8 tot 9 uur. Er zijn ook veerdiensten naar Rethymno en Chania. Vanuit de eilanden (Santorini, Rhodos, Mykonos) zijn er zomerverbindingen via SeaJets en Minoan.
Beste reistijd
Voor een combinatie van zwemmen én sightseeing is mei–juni of september–oktober ideaal: temperaturen rond de 25–28 °C, het water warm genoeg, en drukte is draaglijk. Juli en augustus zijn het heetst (soms 35 °C+) en het drukst — Elafonissi en Balos zijn dan niet meer rustig te noemen. April en november zijn uitstekend voor wandelen en cultuur, maar de zee is nog koud.
Griekenland heft een verblijfsbelasting die wordt geïnd door de accommodatie. Het bedrag varieert per accommodatietype en seizoen: reken op €1–4 per kamer per nacht. Betalen doe je bij aankomst of bij check-out, afhankelijk van het hotel.
Steden & plaatsen op Kreta
Kreta is groot genoeg om meerdere regio's te verdienen. Hieronder de steden en dorpen waarvoor je op deze site een eigen pagina vindt met bezienswaardigheden, winkels, markten en stranden.
Op deze pagina: Kreta als eiland
Naast de stadspagina's hierboven is er op deze site ook eilandspecifieke informatie over de bezienswaardigheden, winkelen, markten en stranden die het hele eiland Kreta typeren — niet gebonden aan één stad.
Karakter van het eiland
Kreta is nooit helemaal ingelijfd gevoeld bij het Griekse vasteland. De Kretenzers spreken een eigen dialect en koesteren een trots die voortkomt uit een turbulente geschiedenis: Minoïsche heerschappij, Dorische bezetting, Romein, Arabier, Byzantijn, Venetiaan, Ottomaan — elk heeft sporen achtergelaten. De Venetianen bouwden de muren van Heraklion en Chania; de Ottomanen de minaretten; de Minoïers de paleizen die alles overstijgen.
In de keuken proef je dat verleden. Dakos — beschuit met tomaat en mizithakaas — is het eenvoudigste en eerlijkste gerecht dat je hier kunt eten. Lamsvlees van de berg, olijfolie uit de eigen boomgaard, gegrilde octopus bij de haven: Kreta heeft geen culinaire uitleg nodig.