Sitia mag dan klein en weinig opgesmukt zijn — de historische diepgang is indrukwekkend. De regio oost-Kreta was een kerngebied van de Minoïsche beschaving, en de tastbare resten ervan zijn overal: in het museum in de stad zelf, in het paleis van Zakros op 45 kilometer rijden, en in de eeuwenoude muren van het Toplou-klooster. Reken op minstens twee volle dagen als je alles wil zien.
Kazarma — het Venetiaanse fort
Op de heuvel boven het centrum staat het fort Kazarma, een verkorting van het Italiaanse casa di arma — wapenopslagplaats. Het werd in de dertiende eeuw door de Venetianen gebouwd als militaire kazerne, later uitgebreid en versterkt. Aardbevingen in de zestiende en zeventiende eeuw sloopten een groot deel, en wat nu nog staat is een gedeeltelijk gerestaureerd overblijfsel. Maar het is de moeite waard: de binnenplaats, de dikke stenen muren en het uitzicht over de baai en het stadsstrand zijn ronduit mooi.
Het fort wordt ook gebruikt als openluchttheater voor het jaarlijkse Kornaros-festival in augustus — vernoemd naar de Kretenzische dichter Vitsentzos Kornaros, die hier geboren werd. Entree in 2026: circa €2. Openingstijden: doorgaans 08:00–15:00 uur, dagelijks.
Archeologisch Museum van Sitia
Dit relatief kleine maar kwalitatief sterke museum herbergt vondsten uit de opgravingen van heel oost-Kreta: Zakros, Petras, Mochlos, Psira, Palaikastro en tientallen kleinere sites. De collectie beslaat de gehele Minoïsche periode, van de vroege bronstijd tot de late Minoïsche bloei rond 1500 v.Chr.
Absolute hoogtepunt is de replica van de Palaikastro Kouros — een beeldje van ongeveer 50 centimeter samengesteld uit ivoor, goudfolie en bergkristal, daterend van circa 1480 v.Chr. Het origineel bevindt zich in Heraklion, maar de kopie in Sitia geeft een uitstekend beeld van de vakmanschapsgraad van Minoïsche kunstenaars. Entree circa €3, gesloten op maandag, openingstijden 08:00–15:00.
Folkloremuseum
Een kleinere maar aangenaam persoonlijke plek, een paar minuten lopen van het museum. Hier worden traditionele klederdrachten, handwerken, gebruiksvoorwerpen en huisraad uit de streek tentoongesteld — de materiële cultuur van oost-Kreta in de negentiende en vroege twintigste eeuw. Gratis toegang, doorgaans open van 08:00–14:00 uur behalve op zondag. Niet spectaculair, maar een goed tegenwicht voor alle archeologie.
Klooster Toplou
Rijd tien tot vijftien kilometer ten oosten van Sitia en je stuit op een van de meest bijzondere kloostercomplexen van Kreta. Toplou — officieel Moni Panagia Akrotiriani — ziet er meer uit als een vesting dan als een religieuze instelling: dikke ommuurde torens, een kleine binnenplaats en een kerk vol kostbare iconen. De naam Toplou komt van het Turkse toplu, dat "met kanon" betekent — een verwijzing naar het verdedigingskanon dat het klooster bezat.
Het klooster overleefde aardbevingen, pirateninvallen en de nazi-bezetting in de Tweede Wereldoorlog. De abdij speelde ook een belangrijke rol in het Kretenzische verzet. Naast de kerk is er een kleine wijnmakerij: de Toplou-wijn (rood, wit en rosé van lokale druivenrassen) is hier ter plekke te proeven en te kopen. Entree circa €3, doorgaans 09:00–18:00 in de zomer.
Kato Zakros — het Minoïsche paleis
De uitstap naar Kato Zakros is voor velen het hoogtepunt van een verblijf in het oosten van Kreta. Het paleis is het vierde grote Minoïsche paleiscomplex op het eiland — na Knossos, Phaistos en Malia — en datert van circa 1900 v.Chr. Bijzonder is dat het paleis relatief intact werd opgegraven: anders dan de andere paleizen was het nooit herbouwd of door latere bewoning verstoord, waardoor er uitzonderlijk veel vondsten intact bleven.
Zakros ligt 45 kilometer ten zuidoosten van Sitia, via een kronkelweg door het Dal van de Doden (Farangi ton Nekron) — een spectaculaire gorge waar vroege Minoïsche graven in de rotswanden zijn uitgehakt. Reken op circa 1,5 uur voor het paleis zelf. Entree circa €6. Auto of scooter is praktisch noodzakelijk; er zijn geen directe busverbindingen.
Dagtripplanning tip
Combineer Toplou-klooster, Vai-palmenstrand en een blik op het strand van Itanos op één dag — ze liggen allemaal in dezelfde richting. Bewaar Zakros voor een aparte dag: het Dal van de Doden is op zichzelf al een wandeling waard.