Symi is klein — je kunt Gialos te voet verkennen in een halve dag — maar wat het eiland te bieden heeft zit diep. De architectuur vertelt een verhaal van zeemanswelvaart, de trappen een verhaal van dagelijks leven, en het klooster aan het eind van het eiland een verhaal van geloof dat nog altijd levend is.
Gialos — de haven die alles begint
Je begint onvermijdelijk in Gialos, de havenbuurt op zeeniveau. De aanlegsteiger voor de veerboot uit Rhodos ligt hier, en de eerste indruk is er een om lang te koesteren: een halve cirkel van neoklassieke gevels in geel, roze, terracotta en wit, opgetrokken tegen de heuvels als rijen in een theater. De huizen kregen hun Europese stijl — pedimenten, geprofileerde vensterlijsten, geschilderde pilasters — omdat Symiote zeelieden en handelaars ze zo hadden bewonderd in Genua, Marseille en Triëst en ze thuis wilden nabouwen. Dat gebeurde massaal in de tweede helft van de negentiende eeuw, toen de sponzenhandel op zijn hoogtepunt was.
Langs de kade liggen de tavernes en boetiekjes op elkaar gestapeld, maar loop ook even de steegjes in die er haaks op staan. Achter de façades aan het water gaat een stiller Symi schuil: kleine pleintjes, kapelletjes, waslijnen tussen de huizen.
.jpg){kind=link}
De Kali Strata — 500 treden omhoog
Vanuit Gialos leidt de Kali Strata ("de mooie trap") omhoog naar Chorio. Het zijn circa 500 brede, in kalksteen uitgehakte treden, geflankeerd door de grootste en meest imposante van Symi's neoklassieke huizen: de archontika, de kapitaalswoningen van de rijkste scheepseigenaren en sponzenhandelaren. Veel ervan staan leeg of zijn langzaam aan het vervallen, maar dat maakt de klim er niet minder indrukwekkend op — eerder intrigerender.
Halverwege heb je al een goed uitzicht over de haven. Reken op twintig minuten omhoog in een rustig tempo, minder als het koel is. Ga vroeg, voordat de dagtripdrukte losgaat, of 's avonds na vijf uur wanneer de meeste ferrydagbezoekers al weg zijn.
Tip: de Katabasis-trap
Naast de Kali Strata loopt een smallere, minder bekende trap: de Katabasis. Minder fotogeniek maar ook minder druk. Handig als je omlaag wilt terwijl de toeristen omhoog stromen.
Chorio en het kasteel
Bovenaan de Kali Strata ligt Chorio, de eigenlijke bovenstad. De bebouwing is hier ouder en armer van architectuur dan beneden: witte kubusvormige huizen, smal aaneengesloten, met hier en daar een kapel of een dorpsplein met een tamarindeboom. Veel gebouwen zijn verlaten; de weinige bewoonde geven Chorio een verlaten maar zeker niet trieste sfeer.
Boven Chorio reiken de ruïnes van het kasteel (kastro), gebouwd door de Johanniter ridders in de veertiende eeuw en later deels hergebruikt door de Ottomanen. Er is niet veel over van de bouwwerken zelf, maar het uitzicht is al reden genoeg om te klimmen: Gialos ligt diep beneden, de Turkse kust tekent zich aan de horizon af, en op heldere dagen zie je de eilanden Nisyros en Tilos liggen.
Het Maritiem Museum van Symi
Terug in Gialos: op de havenpromenade, gehuisvest in een fraai neoklassiek herenhuis dat ooit de centrale scheepswerf herbergde, bevindt zich het Maritiem Museum (Nautisch Museum). Opgericht in 1983 en sindsdien uitgegroeid tot een heldere collectie scheepsmodellen, zeekaarten, duikpakken uit het pre-scubatijdperk en gereedschappen voor de sponzenverwerking. Kleine ruimtes, maar goed samengesteld; het plaatst de neoklassieke architectuur buiten in een historisch kader. Openingstijden variëren per seizoen — vraag ter plaatse of bij de haven naar de actuele tijden.
Klooster Panormitis — het bedevaartsoord in het zuiden
Helemaal in het zuiden van het eiland, in een beschutte baai die je per taxiboot of over een kronkelende weg bereikt, staat het Klooster van de Aartsengel Michaël Panormitis. Het is het bedevaartsoord van Symi en van de gehele Dodekanesos: duizenden Grieken komen hier jaarlijks om de ikoon van de Taxiarch Michaël te vereren, beschermheilige van zeelieden. De indrukwekkende campanile — de klokkentoren — domineert de baai al van ver.
Het kloostercomplex omvat twee musea: één met zilveren ikonen, wierookvaten en Russische epitafen, één met volkskundige voorwerpen (visgerei, landbouwwerktuigen). Toegang is gratis; een gepaste bijdrage wordt op prijs gesteld. Kledingvoorschrift: schouders en knieën bedekt. De kloosterkerk zelf is bekleed met muurschilderingen van de achttiende-eeuwse hagiografen Nikitas en Michaelos Karakostidis.
Wie met de dagboot vanuit Rhodos naar Symi gaat, legt doorgaans ook een stop aan bij Panormitis; wie zelfstandig reist kan er met een taxiboot heen of de weg nemen (circa 30-40 minuten rijden). Er is ook een kleine haven voor kleine plezierjachten.